EnTrường hợp mua đất bằng giấy viết tay, bên mua đã trả đủ tiền, nhận đất và sử dụng ổn định nhiều năm, nhưng đến khi làm Sổ đỏ, người bán lại không hợp tác, phủ nhận giao dịch hoặc yêu cầu trả thêm tiền. Đây là tình huống không hiếm gặp ở Việt Nam. Tuy nhiên, mua đất bằng giấy viết tay không đồng nghĩa với việc người mua đương nhiên mất quyền lợi. Điều quan trọng là phải xác định đúng căn cứ pháp lý và lựa chọn cách giải quyết phù hợp.
THỨ NHẤT, CẦN GIỮ ĐẦY ĐỦ CHỨNG CỨ MUA BÁN
Trước hết, cần tập hợp giấy mua bán viết tay, biên nhận tiền, chứng từ chuyển khoản,
tin nhắn, giấy bàn giao đất và các tài liệu liên quan.
Nếu đã xây nhà, quản lý hoặc sử dụng đất nhiều năm, nên lưu giữ thêm giấy tờ xây dựng, biên lai thuế, tài liệu kê khai và chứng cứ về quá trình sử dụng thực tế.
Những tài liệu này giúp làm rõ giao dịch đã diễn ra như thế nào, các bên đã thực hiện những nghĩa vụ gì.
THỨ HAI, CẦN KIỂM TRA THỜI ĐIỂM GIAO DỊCH VÀ TÌNH TRẠNG PHÁP LÝ CỦA ĐẤT
Đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa cá nhân, pháp luật về đất đai về nguyên tắc yêu cầu phải công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp có quy định khác. Tuy nhiên, cần phân biệt hai vấn đề:
* Giao dịch mua bán đất bằng giấy viết tay có thể được công nhận hiệu lực hay không? Theo khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015, một số giao dịch lập bằng văn bản nhưng vi phạm yêu cầu công chứng, chứng thực có thể được Tòa án công nhận hiệu lực nếu đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ và đáp ứng các điều kiện luật định.
* Người mua có thể làm thủ tục đăng ký, cấp Sổ đỏ hay không? Với một số giao dịch nhận chuyển quyền từ trước, cần kiểm tra thêm cơ chế xử lý tại Điều 42 Nghị định 101/2024/NĐ-CP và quy định hiện hành có liên quan. Vì vậy, không phải trường hợp nào cũng bắt buộc khởi kiện. Ngược lại, việc đã trả đủ tiền cũng không có nghĩa chắc chắn được sang tên.
THỨ BA, CẦN YÊU CẦU NGƯỜI BÁN PHỐI HỢP, NẾU CẦN THÌ KHỞI KIỆN
Trước tiên, người mua đất bằng giấy viết tay nên gửi văn bản yêu cầu người bán phối hợp hoàn tất thủ tục chuyển nhượng trong thời hạn cụ thể và lưu lại chứng cứ đã gửi. Nếu người bán tiếp tục từ chối, cần xem xét khả năng thực hiện thủ tục đăng ký đất đai theo quy định. Trường hợp phát sinh tranh chấp không thể giải quyết bằng thủ tục hành chính, người mua có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền.
Tùy hồ sơ, mà người mua đất bằng giấy viết tay có thể yêu cầu khởi kiện là công nhận hiệu lực giao dịch, buộc thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc giải quyết hậu quả pháp lý của giao dịch.
THỨ TƯ, LƯU Ý ĐỐI VỚI NGƯỜI MUA ĐẤT BẰNG GIẤY VIẾT TAY
Khi người bán đất bằng giấy viết tay không chịu sang tên, người mua cần làm rõ ba vấn đề:
- Giao dịch được xác lập vào thời điểm nào?
- Có những chứng cứ gì chứng minh việc mua bán, thanh toán và bàn giao đất?
- Thửa đất có đủ điều kiện pháp lý để đăng ký, sang tên hay không?
Người mua đất đừng vội trả thêm tiền, ký giấy hủy hợp đồng hoặc giao trả đất khi chưa xác định rõ quyền lợi của mình.
Giấy mua bán đất viết tay có thể chưa đủ để sang tên ngay, nhưng vẫn có thể là chứng cứ quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua trong việc khởi kiện tại Tòa án.
Căn cứ pháp lý tham khảo: Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015; Điều 27 Luật Đất đai 2024; Điều 42 Nghị định 101/2024/NĐ-CP và các quy định có liên quan.
Trên đây là nội dung bài viết liên quan đến việc “mua bán đất bằng giấy tay, người bán không chịu sang tên nên: Phải làm gì?” Mà Luật Hoàng Quân chia sẻ đến bạn đọc. Nếu Quý khách hàng gặp bất kỳ khó khăn nào liên quan đến lĩnh vực pháp lý, vui lòng liên hệ chúng tôi theo thông tin có trên Website.
